21 września w Sejmie RP europosłowie dr Marek Migalski oraz dr Paweł Kowal zorganizowali konferencję naukową „Rosja – bliżej czy dalej od Europy?” z udziałem Borysa Niemcowa – rosyjskiego działacza demokratycznego, jednego z liderów opozycyjnej Partii Wolności Narodowej, której Ministerstwo Sprawiedliwości Federacji Rosyjskiej odmówiło rejestracji.  W ramach konferencji odbyły się 2 panele dyskusyjne. Pierwszy poświęcony był sytuacji politycznej w Rosji w przededniu wyborów parlamentarnych, drugi natomiast stosunkom Unia Europejska-Rosja. Do udziału w konferencji zaproszeni zostali  przedstawiciele polskich ośrodków analitycznych i organizacji pozarządowych, pracownicy naukowi, dziennikarze i politycy. W panelach eksperckich obok Borysa Niemcowa wzięli udział m.in. politolog i rosjoznawca dr Wiktor Ross, dyrektor Europejskiej Akademii Dyplomacji – dr Katarzyna Pisarska, ekspert Fundacji Pułaskiego – dr Olga Nadskakuła oraz  dr Jarosław Ćwiek-Karpowicz z Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych. Dyskusję moderował Tomasz Kułakowski, dziennikarz Polskiego Radia.

W pierwszym panelu zatytułowanym „Sytuacja polityczna w Rosji w przededniu wyborów parlamentarnych”  Borys Niemcow odniósł się do sytuacji politycznej w Polsce, do kampanii wyborczej i wyborów, które odbędą się już w październiku. – „Różnica jest bardzo prosta - Państwo mają wybory, a my wyborów nie mamy” – zauważył polityk.

Niemcow w czasie konferencji opowiedział o ostatnich sensacyjnych wydarzeniach na rosyjskiej scenie politycznej. 15 września miliarder Michaił Prochorow, któremu Kreml kilka miesięcy temu kazał kierować partią Słuszna Sprawa porzucił to ugrupowanie.

Michaił Prochorow miał być „marionetką” w rękach Kremla, wczuł się jednak w rolę i zaczął prowadzić kampanię wyborczą jak samodzielny prawdziwy polityk. Jak podkreślił Niemcow, Prochorow ogłosił, że chce, by Słuszna Sprawa w wyniku wyborów stała się kolejną "partią władzy", publicznie zwierzał się, że chce być szefem rządu, a nawet, ze może wystartować w wyborach prezydenckich. Głosił, że Rosji potrzebne są radykalnerynkowe reformy, a nie ich imitacja, jaką zastępuje je Władimir Putin. To spowodowało, zdaniem Niemcowa, że Kreml zwolnił Prochorowa z funkcji, którą dotychczas pełnił.

Dr Wiktor Ross nazwał to zdarzenie „czysto technologicznym, socjotechnicznym zabiegiem”. Niemcow stwierdził, że Prochorowa może spotkać los Michaiła Chodorkowskiego. „Jeśli Prochorow pozostanie w polityce to może stracić swój biznes, mogą zacząć się rewizje i sprawy karne. Jako przyjaciel poradziłbym mu uciec z polityki ” – powiedział przewodniczący partii PARNAS.

Były rosyjski premier wypowiedział się na temat perpektyw Rosji. Powiedział, że w Rosji ma obecnie miejsce proces „łukaszyzacji” kraju. Wkrótce pojawią się problemy gospodarcze, będą miały miejsce protesty na ulicach, pogłebią się ekstremizm i ksenofobia. „Dlatego właśnie Partia Wolności Narodowej i ruch Solidarność muszą kontynuować swą działalność. - W Rosji muszą powrócić prawdziwe wybory” – podkreślił były rosyjski premier.

Dr Paweł Kowal podkreślił podczas konferencji, że z Niemcowem łączy go troska o Europę, Rosję i przyjaźń polsko-rosyjską. "Dziś: jesteśmy z Wami, bo wiemy, jak ważna jest demokracja" – oświadczył poseł. Zdaniem Pawła Kowala najgorsze, co mogą zrobić politycy w sprawie Rosji, to powiedzieć, "że nic się nie da". "Musimy szukać tematów i osób, które pozwalają nam mieć nadzieję, że w relacjach z Rosją będzie inaczej i że sama Rosja się zmieni" - podkreślił.

W czasie konferencji pojawił się również temat modernizacji Rosji. Przypomniano deklaracje prezydenta Miedwiediewa, który zapowiadał modernizację, decentralizację władzy, zbudowanie wolnego społeczeństwa bez biedy, przemocy i dyskryminacji na tle etnicznym. Jak podsumowała ten temat dr Olga Nadskakuła - „modernizacja jest w sferze deklaracji, w sferze teoretycznej. Czas pokaże czy ta modernizacja nie będzie modernizacja po rosyjsku”.

Panel II poświęcony był tematowi stosunków Unii Europejskiej i Rosji. W panelu tym eksperci – dr Katarzyna Pisarska, dr Jarosław Ćwiek-Karpowicz i Elżbieta Kaca przedstawili tematy dotyczące partnerstwa strategicznego,  współpracy gospodarczej oraz polityki wschodniej podczas polskiej prezydencji. Europoseł dr Marek Migalski skonfrontował te opinie z praktyką w Parlamencie Europejskim.

Szefowa Europejskiej Akademii Dyplomacji, dr Katarzyna Pisarska podjęła temat partnerstwa strategicznego. Stwierdziła ona, że w Unii nikt nie wierzy w program partnerstwa strategicznego z Rosją, gdyż nie mamy wspólnych interesów w handlu, nie mamy wpływu na modernizację w tym kraju. „Rosja ocenia Unię jako rezerwuar pieniędzy, a nie rezerwuar wartości”. Mimo wszystko dr Pisarska z optymizmem patrzy w przyszłość i pozytywnie ocenia możliwość kształtowania wspólnego unijnego podejścia do Rosji. Zarówno dla UE jak i dla Polski dobrostan Rosji to nasz wspólny interes. Chcemy stabilnej, bogatej Rosji, ale myślimy, że w Rosji nie będzie dobrze, póki nie dojdzie do demokratyzacji”.

Elżbieta Kaca z Instytutu Spraw Publicznych mówiła o strategii polskiej prezydencji wobec Rosji. Ekspert stwierdziła, że strategią polskiej prezydencji jest liberalizowanie rynku energetycznego, wzmacnianie pozycji energetycznej Unii i uniezależnienie się od zewnętrznych źródeł dostaw.

Dyskusję podsumował dr Marek Migalski. Europoseł odniósł się do wypowiedzi ekspertów, konfrontując je z praktyką i doświadczeniem, jakie posiadł podczas pracy w Parlamencie Europejskim. Podjął on temat zależności między demokratyzacją a modernizacją oraz zależności występowania bogactw naturalnych w krajach, w których panuje dyktatura.