Oficjalny portal europarlamentarzysty dr. Marka Migalskiego mapa portalu

Z mojej okolicy

Z mojej okolicy

Trochę historii

Jak wykazały badania archeologów, już 240 tyś lat temu ludzie zamieszkiwali tereny dzisiejszego Raciborza i okolic. Każdy, kto chociaż raz odwiedzi to miejsce, na pewno zrozumie pierwszych osadników. Do dziś ziemia raciborska to jeden z najpiękniejszych zakątków województwa śląskiego. Racibórz i miasta w jego sąsiedztwie oferują mieszkańcom i turystom możliwość korzystania z niezwykłego dziedzictwa kulturalnego regionu, w którym stykają sią wpływy polskie, niemieckie, morawskie i rdzennie śląskie, co nadaje tym terenom charakter wyjątkowy. Podobnie rzecz się ma z naturą, to przemysłowe miasto leży w bezposrednim sąsiedztwie parku krajobrazowego Cysterskie Kompozycje Krajobrazowe Rud Wielkich – miejsca doskonale znanego z swych wyjątkowych walorów turystycznych.

Region Raciborza na przestrzeni wieków nie pozostawał częścią jednego kraju, ale znajdował się pod panowaniem Polaków, Czechów jak i Niemców. Na przełomie X i XI wieku gród raciborski, jako część ziemi będącej przedmiotem rywalizacji władców Polski i Czech, kilka razy przechodził z rąk do rąk. Dopiero po układzie pokojowym w Kłodzku z 1137 roku kasztelia została włączona na dłuższy czas do Polski. W kolejnych dziesięcioleciach, dzięki swemu dogodnemu położeniu na skrzyżowaniu szlaków handlowych, zaczął przeistaczać się w prężnie działający ośrodek handlu. Sprzyjało temu także odkrycie w okolicy rud żelaza, wokół Raciborza zakładano ośrodki przemysłu metalowego i hutniczego. Dziś świadectwem tego są nazwy miejscowości Rudy, Rudka, Ruda Kozielska czy Kuźnia Raciborska. Dynamiczny rozwój regionu zakończył się w 1327 roku, kiedy raciborszczyzna przeszła pod panowanie morawskiej linii Przemyślidów.

Racibórz został zdegradowany do roli ośrodka o drugorzędnym znaczeniu. Władcy bywali tu rzadko, a co bardziej przedsiębiorczy mieszczanie uciekali do opływającej wtedy w zbytki Opawy. Wraz z upływem czasu miasto i okolice dotykały kolejne tragedie, takie jak olbrzymie pożary u schyłku XV stulecia czy najazdy i grabieże urządzane przez wojska podczas wojny trzydziestoletniej. Częste zmiany panujących także nie pomagały Raciborzowi wyjść z zapaści gospodarczej. Mimo tych przeciwności ośrodek pozostał aktywnym graczem wymagającej konkurencji na Śląsku. Coraz większe znaczenie dla Raciborza zyskało rzemiosło, a XVII-wieczna koniunktura na zboże oraz wciąż utrzymujący się na dobrym poziomie popyt na sól pozwalały na dalszy rozwój. Racibórz był wtedy centrum handlu tymi dobrami. Niestety, trudna historia Śląska ponownie odcisnęła swe piętno na sytuacji Raciborza.

W połowie XVIII wieku coraz silniejsze Prusy Fryderyka II zaczynają sięgać po kolejne ziemie. Wielkie ambicje tego, jeszcze wtedy niewielkiego, państwa doprowadzają do zatargu z Austrią, którego przedmiotem są ziemie Śląska. Z konfliktu zwycięską ręką wychodzą Prusy, w konsekwencji czego upokorzona Austria zostaje zmuszona do oddania części Śląska. Kolejny raz Racibórz traci swe powiązania gospodarcze z Austrią i Polską i popada w kilkudziesięcioletnią stagnację.

Dopiero w początku XIX wieku, po reformie miejskiej Steina i ustanowieniu w Raciborzu siedziby starostwa, do miasta ponownie popłynął strumień kapitału, dzięki któremu do wybuchu I wojny światowej trwa drugi złoty wiek w historii miasta. Powstaje wiele zakładów pracy i znacząco rośnie liczba ludności.

Co ciekawe, mimo że od kilkuset lat region znajdował się w granicach Czech, Austrii, Prus, a później Niemiec, znacznemu odsetkowi ludności polskiej udało się zachować swój język i kulturę. Polskość pozostawała silna na ziemi raciborskiej na przekór wysiłkom germanizacyjnym II i następnie III Rzeszy.

W czasie II wojny światowej obecność Polaków w tym miejscu została zapisana  w znacznie bardziej tragiczny sposób. Istniał tu m.in. obóz dla przesiedlonych Polaków - Polenlager 75. Miejsce to było także świadkiem nieszczęść więźniów obozów jenieckich. Tragicznym przypieczętowaniem
tego ponurego okresu był przemarsz przez miasto więźniów ewakuowanych z obozów koncentracyjnych.

Powrót raciborszczyzny na łono Polski nie przebiegł bez problemów. Wkroczenie, a właściwie zdobycie Raciborza przez armię czerwoną, to jeden z najtragiczniejszych momentów w całej niemal tysiącletniej historii miasta. Blisko 80% budynków zostało zniszczonych i, niestety, większości z nich nigdy nie odbudowano. Po drugiej wojnie światowej doszło do znacznych zmian w strukturze społecznej samego Raciborza i terenów z nim graniczących. Wyjechało stąd wielu Niemców, a na ich miejsce przyjechali Polacy z Kresów Wschodnich.

Przyroda ziemi raciborskiej

Natura. Otacza nas i obejmuje. Żyjemy wśród niej i jesteśmy jej obcy. Rozmawia z nami nieustannie, a nie zdradza nam swych tajemnic. Jest w niej wieczne życie, rozwój i ruch... Wszystko dzieje się za jej sprawą, wszystko jest jej zasługą. (Johann Wolfgang Goethe)

Ziemia raciborska położna na pograniczu Niziny Śląskiej i Wyżyny Śląsko – Krakowskiej należy do jednych z najbardziej urokliwych i najbogatszych przyrodniczo rejonów Polski południowej. Gmina i miasto Racibórz, położone nad drugą co do wielkości rzeką w Polsce – Odrą, mogą poszczycić się zarówno wyjątkową florą, jak i niezwykle zróżnicowaną fauną.

Rezerwat Przyrody Łężczok
W wyniku starań władz lokalnych część tych malowniczych terenów objęta została ochroną prawną. I tak – już 23 stycznia 1957 roku – powstał na terenach dzisiejszego powiatu raciborskiego leśny rezerwat przyrody Łężczok, położony pomiędzy Raciborzem, Nędzą, Zawadą Książęcą i Babicami. Na obszarze rezerwatu podziwiać można m. in. ponad połowę gatunków ptaków, które bytują na terenach Polski, niezwykłe gatunki roślin, a także ruiny dworku cysterskiego z 1783 roku. Obecnie teren rezerwatu jest częścią parku krajobrazowego Cysterskie Kompozycje Krajobrazowe Rud Wielkich.

Arboretum Bramy Morawskiej
W 2000 roku powstał na terenie lasu komunalnego Obora ogród botaniczny. Arboretum Bramy Morawskiej położone jest we wschodniej części Raciborza, wzdłuż prawego brzegu Odry. Kompleks wchodzi w skład parku krajobrazowego Cysterskie Kompozycje Krajobrazowe Rud Wielkich. Arboretum jest częścią korytarza ekologicznego, tzw. Pradoliny Górnej Odry, o znaczeniu międzynarodowym.

W skład ogrodu wchodzą dwie części – ogród właściwy, w którym znajdują się kolekcje roślin i ośrodki dydaktyczne oraz część przyrodniczo – krajobrazowa z fragmentami naturalnej przyrody. Arboretum Bramy Morawskiej jest członkiem Rady Ogrodów Botanicznych. Oprócz atrakcji typowo botanicznych,
w Arboretum podziwiać można mini-zoo czy wczesnośredniowieczne kurhanowe cmentarzysko ciałopalne, a także zorganizować sobie czas w parku linowym czy spacerując licznymi ścieżkami spacerowymi.

Park Krajobrazowy Cysterskie Kompozycje Krajobrazowe Rud Wielkich
Park krajobrazowy utworzony został 23 listopada 1993 roku w celu ochrony i popularyzacji walorów przyrodniczych i kulturowych obszaru południowo – zachodniej części województwa śląskiego, na terenie wschodniej części Kotliny Raciborskiej oraz północnych fragmentów Płaskowyżu Rybnickiego.
Na obszarze parku znajduje się wiele pomników przyrody, zarówno ożywionej, jak i nieożywionej, a także liczne atrakcje historyczno – kulturowe, m.in. pozostałości pocysterskiej kuźnicy miedzi z XVIII w. (Ruda Kozielska), kopalni rud żelaza z XVIII w. (Trachy), hut żelaza z XVI-XIX w. czy hałd poeksploatacyjnych. W Rudach podziwiać można pocysterski kościół i zespół klasztorno – pałacowy z przepięknym parkiem w stylu angielskim. Od 2000 roku park wchodzi w skład Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa Śląskiego, którego jeden z ośrodków edukacyjnych znajduje się w Rudach.

Turystyka i zabytki

Ziemia raciborska to bogactwa historyczne i bogactwa naturalne, to perła turystyczna w każdym względzie. Miłośnicy przyrody znajdą tu wiele przepięknych zakątków. Amatorzy zabytków architektonicznych będą pod wrażeniem m.in. licznych starych budowli sakralnych. Słowem – dla każdego coś miłego.

Już w 1205 roku w pobliżu rynku głównego wzniesiony został kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryji Panny, który do dziś podziwiać można w kształcie początków XIV wieku, kiedy to odbudowano go po pożarze. Na uwagę zasługuje również zamek książąt raciborskich, wzniesiony w latach 1281-1287, którego kaplica pw. Św. Tomasza Kantuaryjskiego jest dziś zwana perłą gotyku śląskiego. Niekwestionowaną atrakcją Raciborza są również pozostałości po murach obronnych, wzmiankowanych po raz pierwszy już w 1290 roku, wraz z zabytkową basztą więzienną, która uwieczniona została na jednej z monet z serii „Historyczne Miasta Polski” wydanej w latach 2005-2008. W je pobliżu znajduje się późnoklasyczny budynek sądu, wybudowany w latach 1823-1826. Warty uwagi jest także zespół budynków więzienia w stylu neogotyckim oraz neorenesansowy budynek zakładu poprawczego.

Przez Racibórz przechodzą cztery szlaki turystyczne: Szlak im. Polskich Szkół Mniejszościowych, Szlak im. Husarii Polskiej, Szlak im. Młodości J. von Eichendorffa oraz Szlak Gołęszyców. W okolicy krzyżują się też liczne ścieżki rowerowe.

Dla spragnionych wrażeń kulturalnych Racibórz corocznie organizuje wiele imprez. Wśród najbardziej znanych są Raciborskie Festiwal Sztuki „Ciało. Duch, Miasto” oraz Festiwal Podróżniczy „Wiatraki”. Miasto jest też gospodarzem spotkań amatorów fantastyki i gier fabularnych w ramach Konwentu Miłośników Fantastyki i RPG Goblikon.

Wszelkie prawa zastrzeżone 2009-2010 © Kuchnia Multimedialna